Οι Αόρατοι Χάρτες της Μυστικής Ελλάδας
21 Απριλίου, 2025
Παντελής Γιαννουλάκης ©
«The Map is not the Territory»
(Alfred Korzybski)
.
Υπάρχουν πολλά συγκεκριμένα μέρη στην Ελλάδα που λειτουργούν σαν πύλες στον χρόνο και στον χώρο. Μέρη αόρατα, ή σχεδόν αόρατα.
Μέρη που οδηγούν σε χαμένες ιστορίες του παρελθόντος ή σε μυστικές ιστορίες του παρόντος, και στην γεωγραφία τους, ή στις παράλληλες πραγματικότητες των πεποιθήσεων που υπάρχουν για τα μέρη αυτά, στο παράξενο διπλό τους.
Μέρη άγνωστα, μυστικά, αρχαία, αποκρυμμένα, χαμένα, αλλαγμένα.
.
Για μένα, ίσως το μεγαλύτερο μυστήριο που υπάρχει είναι αυτό της γεωγραφίας, και επειδή γεωγραφία είναι ο χώρος, και ο χώρος δεν πάει χώρια με τον χρόνο, κατ’ επέκταση είναι το μυστήριο του χωρόχρονου. Η Γεωγραφία, λοιπόν, ο καταγραμμένος χωρόχρονος, σκιαγραφεί την φύση της πραγματικότητας γύρω μας: Αυτό είναι το μεγαλύτερο μυστήριο: η φύση της πραγματικότητας. Μ’ απασχολεί πολύ αυτό. Να καταλάβουμε και να κατανοήσουμε, όσο το δυνατόν περισσότερο, το μυστήριο της πραγματικότητας, κι ίσως να το λύσουμε. Γιατί όχι;
.
Το πρώτο βήμα για να κατανοήσεις το μυστήριο της φύσης της πραγματικότητας, είναι η Γεωγραφία. Πιστεύω ότι υπάρχει μια μυστηριώδης Γεωγραφία που μας περιβάλλει, για την οποία δεν γνωρίζουμε πολλά.
Αυτό δεν ισχύει μόνο για την τοπογραφία, αλλά και για τα συμβάντα στην τοπογραφία. Αν η τοπογραφία έχει κάποια μεγάλη σημασία, είναι γιατί η τοπογραφία είναι ζωντανή, ενεργή, περιεκτική.
Ποιος γνωρίζει τί συμβαίνει αυτήν την στιγμή –ή πού είναι– η Πίνδος, τί συμβαίνει στον Όλυμπο, τί γίνεται στις απέραντες ερημικές παραλίες της χώρας μας, στα αμέτρητα νησιά μας, (η Ελλάδα έχει περισσότερα από δύο χιλιάδες νησιά εκ των οποίων κατοικούνται μόνο τα διακόσια περίπου), στις αμέτρητες χιλιάδες σπηλιές, στις υπόγειες στοές, στα φαράγγια, στις απάτητες οροσειρές της Κρήτης, στην Ήπειρο, στον Παρνασσό, στον Ταΰγετο, σε τεράστια κομμάτια της Πελοποννήσου, στους βυθούς του Αιγαίου, στις λίμνες και στα ποτάμια, στο από ξηράς Άβατον του Αγίου Όρους, στον Νέστο, στις ερημιές του Κιλκίς, στην Οίτη, στον Έβρο, κλπ, κλπ..;;
Και σε όλα εκείνα τα μέρη που αν εστιαστεί κανείς και τα μελετήσει ίσως θα δει την άγνωστη ιστορία τους, ακόμη και το αρχαίο παρελθόν τους, ή ακόμη χειρότερα δεν θα δει τίποτα, δεν θα μάθει τίποτα, γιατί είναι μέρη που υπάρχουν σαν να μην υπάρχουν, που θα τα δεις μια φορά στην ζωή σου φευγαλέα σε μια εικόνα ενός ντοκιμαντέρ στην κρατική τηλεόραση ή σε μια φωτογραφία στο ίντερνετ, ή αν προσέξεις λίγο περισσότερο στον χάρτη, αν και αμφιβάλλω ότι εξετάζουμε διεισδυτικά έναν χάρτη.
.
Φυσικό είναι να μην εξετάζει ο κόσμος έναν χάρτη, παρά μόνο ίσως όταν είναι να ταξιδέψει, κι ακόμη και τότε θα κοιτάξει μόνο τα στενά δρομολόγια που τον ενδιαφέρουν.
Το ότι μπαίνεις στην εθνική οδό και ταξιδεύεις π.χ. από την Αθήνα στην Θεσσαλονίκη, σού δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι ταξίδεψες στην μισή Ελλάδα, ενώ απλά μπήκες σε έναν σωλήνα από την μία πλευρά και βγήκες από την άλλη. Δεν είδες τίποτε, δεν πήγες πουθενά, δεν ξέρεις τίποτε. Η Μυστική Ελλάδα είναι πέρα από την πεπατημένη οδό, στην πρωτοπορία. Πέρα από τους συμβατικούς δρόμους, (δηλαδή πέρα από αυτούς που βαδίζεις μαζί με όλους τους άλλους)…
Αυτό, στην τεχνολογική εποχή μας, πλέον κατοπτρίζεται και στην ηλεκτρονική πραγματικότητα. Με την διάδοση της χρήσης του GPS (Global Positioning System), έχει γίνει σχεδόν αδύνατον να χαθείς, δηλαδή να περιηγηθείς. Ακολουθείς συγκεκριμένες προδιαγεγραμμένες οδηγίες για την διαδρομή σου. Δεν κάνεις μια δική σου περιήγηση προς το μέρος που θέλεις να πας. Οι τόποι από τους οποίους περνάς, μετατρέπονται σε σημαδούρες αποστάσεων. (Επαναλαμβάνεται το φαινόμενο του σωλήνα). Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν χρησιμοποιούν το GPS συμβουλευτικά (χαρτογραφικά, εποπτικά), αλλά καθοδηγητικά.
Οι χάρτες είναι ένα τεράστιο και πολύ ενδιαφέρον ζήτημα. Οι χάρτες δεν είναι απλώς ένα χαρτί με γραμμές. Οι χάρτες σκιαγραφούν την πραγματικότητα!
(«Το μονοπώλιο της εξήγησης του κόσμου», όπως το έχω βαφτίσει εδώ και πολλά χρόνια, που κατ’ επέκταση ελέγχει τις συνειδήσεις των ανθρώπων, σε πολύ μεγάλο βαθμό βασίζεται στους χάρτες, εκτός από τα λεξικά και τα ημερολόγια, τις επιστήμες και τα διδασκόμενα επιβεβλημένα αφηγήματα).
Ένας χάρτης, λοιπόν, κατά κύριο λόγο: τί κάνει; Παγιώνει την πραγματικότητα. Είναι σαν να σού λεει ότι υπάρχει μόνο μία πραγματικότητα, αυτή που ο χάρτης ιχνογραφεί, ενώ ξέρουμε από την δική μας εμπειρία ότι δεν είναι έτσι: ότι πηγαίνεις σε ένα μέρος και βλέπεις άλλα πράγματα εσύ και άλλα πράγματα εγώ, νιώθεις άλλα εσύ και άλλα νιώθω εγώ, ξέρεις άλλα πράγματα εσύ για το μέρος κι άλλα πράγματα ξέρω εγώ, αυτό το μέρος σημαίνει άλλο πράγμα για σένα και σημαίνει κάτι άλλο για μένα, για άλλο λόγο πηγαίνεις εσύ και για άλλον λόγο εγώ, εντελώς διαφορετικές μνήμες και καταγραφές δημιουργούνται ανάμεσα μας. Ακόμη και οι φωτογραφίες των τόπων διαφοροποιοιούνται ανάλογα με τον φωτογράφο και την τεχνική. Όλα αυτά τα πράγματα δεν τα δείχνει ο χάρτης. (Και, παραδόξως, υπάρχουν και άπειρα μέρη που δεν τα δείχνει ο χάρτης, γιατί είναι «άχρηστα»). Τα τοπία που προσπαθεί να ιχνογραφήσει ο χάρτης είναι ρευστά.
Για τον χάρτη, κάθε μέρος είναι κοινό για όλους, συγκεκριμένο. Ο χάρτης προσπαθεί να κάνει αυτό που έχουμε ήδη κάνει μέσα στις πόλεις μας, προσπαθεί δηλαδή να παγιώσει, να τσιμεντάρει την πραγματικότητα, να την έχει στατική για να δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι είναι εξερευνημένη, ότι είναι ελεγμένη, ότι δεν είναι ανεξέλεγκτη, ότι δεν είναι παράξενη, δεν είναι άγνωστη.
Έτσι λοιπόν, ο χάρτης λειτουργεί πολλές φορές με τρόπο απογοητευτικό, δεν περιέχει δηλαδή τις εξόδους από την παγιωμένη πραγματικότητα, κάτι που δεν ισχύει φυσικά στην πραγματικότητα της Μυστικής Ελλάδας.
Αν ξέρεις τι ψάχνεις, μπορείς να χρησιμοποιήσεις τον χάρτη για να βοηθηθείς να βρεις το μέρος, αλλά να μην το δείχνει ο χάρτης, ή να μην το δείχνει με τον τρόπο που θα το εξερευνήσεις εσύ.
.
H διασύνδεση τόπου και χάρτη περνάει μέσα από τον νού του ταξιδιώτη.
Τα οδικά σήματα, τα ονόματα των οδών, τα τοπωνύμια, η οδοσήμανση και οι κάθε είδους πινακίδες των δρόμων, είναι οι τρισδιάστατοι μεσάζοντες επικοινωνίας με τον δισδιάστατο κόσμο του χάρτη, κατοπτρικά σύμβολα που μετατρέπουν την τοπολογία σε ένα δίκτυο διαγραμμάτων.
Οι οδοσημάνσεις εκεί έξω, είναι τα μαγικά σύμβολα που επικοινωνούν με τον χάρτη, κι ο χάρτης είναι η μαγεία του νού για να μπορεί να καταλάβει τους τόπους. Κοιτώντας τον χάρτη και τα οδοσήματα και βαδίζοντας ή οδηγώντας στους δρόμους, ξεχνάς ότι ο χάρτης αντιπροσωπεύει τον τόπο, νομίζεις πια ότι ο τόπος αντιπροσωπεύει τον χάρτη, ταξιδεύεις πάνω στον χάρτη.
Παντού γύρω σου απλώνεται ο χάρτης, και μέσα απ’ αυτήν την χωροταξική αλληγορία, μέσα απ’ αυτήν την τοπογραφική κρυπτανάλυση, μ’ αυτήν την χαρτογραφική μαγεία, μεταλλάσσεις τον τόπο σε σύμβολο του νού, και τελικά τον κατέχεις, τον ελέγχεις, τον προδιαγράφεις, φτάνεις στο σημείο να πιστεύεις ότι μπορείς να τον προβλέψεις.
Κι έπειτα η μνήμη του τόπου γίνεται χάρτης μέσα στον νού, θυμάσαι τον τόπο ως χάρτη, ο τόπος μεταμορφώνεται στον χάρτη του.
Κι όμως, οι χάρτες είναι εφευρέσεις των χαρτογράφων, εκπομπές των γεωγράφων, συγκριτιστικές σπουδές πάνω στην τοπολογία, μονοδιάστατοι οδηγοί, γεωμετρικές έμμονες ιδέες.
.
Ο Κόμης Κορζύμπσκι (επινοητής της Σημειολογίας) έχει εκπέμψει το μεγάλο σύνθημα: «The Map Is Not The Territory». Ο Χάρτης δεν είναι η περιοχή.
.
Ναι, οι περισσότεροι άνθρωποι νομίζουν ότι τα μέρη είναι ο χάρτης τους. Σκέφτονται τα μέρη σαν χάρτη. Όχι, το ανάποδο είναι που συμβαίνει. Οι χάρτες μιλάνε για τα μέρη, με ελλιπή στοιχεία. Υπάρχουν μάλιστα και απαγορευμένοι χάρτες και χαμένοι χάρτες και μυστικοί χάρτες, και απίστευτα λεπτομερείς χάρτες όλων των ειδών.
.
Πρέπει να κατασκευάσουμε τους δικούς μας χάρτες της Μυστικής Ελλάδας.
Θα είναι, φυσικά, μυστικοί.
Μυστικοί χάρτες. Θα πρόκειται για χαρτογραφημένα μυστικά…
.
Λοιπόν, φανταστείτε π.χ. έναν χάρτη ατυχημάτων. Κάτι που, όπως ίσως καταλαβαίνετε, είναι πάρα πολύ χρήσιμο. Θα έπρεπε να υπάρχει. Συμβαίνουν στην Ελλάδα μηνιαίως εκατοντάδες αυτοκινητιστικά ατυχήματα. Θα έφτανε ένας χαρτογράφος που, έχοντας τις απαραίτητες πληροφορίες, θα μπορούσε να μαρκάρει πάνω στον χάρτη τα σημεία όπου συμβαίνουν τα περισσότερα ατυχήματα. Μόλις γίνει αυτή η χαρτογράφηση θα ανακαλυφθεί για πρώτη φορά ότι ένα μεγάλο ποσοστό ατυχημάτων συμβαίνει σε συγκεκριμένα μέρη! Ξανά και ξανά. Αυτό δηλώνει ότι εκεί κάτι…συμβαίνει… Δεν έχει σημασία αν είναι εξηγήσιμο ή ανεξήγητο. Σημασία έχει ότι κάτι συμβαίνει. Τί; Ένας τέτοιος χάρτης, για παράδειγμα, θα ήταν μια μικρή ή μεγάλη αποκάλυψη για την απόκρυφη πραγματικότητα.
Άλλος χάρτης θα μπορούσε να καταγράψει τις έμμονες κινήσεις των πουλιών. Οι διαδρομές των πουλιών είναι διαδρομές μιας Μυστικής Ελλάδας, γιατί και τα πουλιά είναι επίσης κάτοικοι της Ελλάδας. Για ποιον λόγο άραγε ακολουθούν πάντοτε τις ίδιες διαδρομές, αν και πρόκειται για διαφορετικά σμήνη; Ακολουθούν κάποια ενεργειακά ρεύματα… και, τί σημαίνει αυτό; Ένας χάρτης των πτήσεων των σμηνών των πουλιών, είναι ένας χάρτης των ενεργειακών ρευμάτων, των μαγνητικών πεδίων, των γεωμαγνητικών δυνάμεων και των γραμμών τους μέσα στην τοπογραφία.
Θα μπορούσαμε να φτιάξουμε έναν χάρτη με τους στοιχειωμένους τόπους της Ελλάδας, και αμέσως θα είχαμε έναν χάρτη της Στοιχειωμένης Ελλάδας…
Χάρτες όπου θα καθρεφτίζονται οι παραδόσεις της Ελλάδας. Για παράδειγμα ένας χάρτης όπου θα καταγράφονται τα μέρη στα οποία εμφανίζονται σύμφωνα με την παράδοση τα Ξωτικά, οι νεράιδες, οι νύμφες, οι καλικάντζαροι, μέρη όπου λέγεται ότι υπάρχουν τα στοιχειά, οι νάνοι, τα αερικά, κλπ, ή ένας χάρτης που θα χαρτογραφούσε τις ατέρμονες παραδόσεις για τους Βρυκόλακες σε όλη την Ελλάδα –δεν γνωρίζουν πολλοί ότι αυτό ξεκίνησε από την Ελλάδα κι όχι π.χ. από την Τρανσυλβανία, όπως καταδεικνύω με λεπτομέρειες στο νέο βιβλίο μου για την Μυστική Ελλάδα (Παράξενα Μυστήρια & Ανακαλύψεις), για τους Έλληνες Βρυκόλακες…
.
Φαντάζομαι λεπτεπίλεπτους χάρτες της Μυστικής Ελλάδας, που θα περιέχουν πληροφορίες για τις ατμόσφαιρες των τόπων. Μία αιθέρια χαρτογράφηση.
Χάρτες αληθινών τόπων που θα συμπεριλαμβάνουν τις ονειρικές προεκτάσεις αυτών των τόπων, έτσι όπως τις είδαν σε όνειρα τα μέλη μιας ομάδας ανθρώπων.
Χάρτες που θα σκιαγραφούν ταυτόχρονα και το παρελθόν και το παρόν αλλά και το μέλλον, όπως χάρτες μίας πόλης που θα έχουν αχνά, κάτω από την παρούσα πολεοδομία, τα ίχνη της πολεοδομίας των περασμένων αιώνων, κι ακόμη πιο αχνά τα προβλεπόμενα ίχνη της πολεοδομίας του μέλλοντος, ίσως επιβάλλοντάς την.
Φαντάζομαι πολυπίπεδους αμέτρητους χάρτες που θα σημειώνουν προσωπικές πληροφορίες, προσωπικές αναμνήσεις, προσωπικά μυστικά, του καθενός μας.
Μπορούν να κατασκευαστούν χάρτες που θα αποκαλύψουν –ξεκάθαρα κατά την μελέτη τους– την τοπολογία των συμπτώσεων. Την ροή της Συγχρονικότητας.
Χάρτες που θα σημειώνουν τα μέρη στα οποία οι άνθρωποι αισθάνονται όμορφα ή άσχημα. Χαρτογραφώντας τις ενέργειες των τόπων.
Χάρτες θανάτων ή χάρτες γεννήσεων. Χάρτες της πόλης που θα υποδεικνύουν τα σημεία που συγκεντρώνονται οι επίδοξοι καλλιτέχνες ή οι όμορφες γυναίκες ή οι φαλακροί, οι ψυχασθενείς, οι συντεχνίες, οι πράκτορες μυστικών υπηρεσιών, οι χαρτοπαίκτες, οι ζητιάνοι, οι τσιγγάνοι, οι λαθρομετανάστες, οι πλανόδιοι έμποροι, όλοι αυτοί και άλλοι, χωρίς να είναι συνεννοημένοι γι’ αυτό. Χάρτες για κάθε τύπο ανθρώπων που υπάρχει ή που θα μπορούσε να επινοήσει κανείς.
.
Μπορούν να υπάρξουν χάρτες των πόλεων που θα αποκαλύπτουν τα σημεία επαφής της πόλης με άλλες πόλεις, αλλά και με άλλους κόσμους…
Χάρτες που θα σημειώνουν τις διαδρομές ξένων οντοτήτων μέσα στις διαδρομές της καθημερινότητάς μας…
Χάρτες που θα φανερώνουν περιοχές της υπαίθρου όπου δεν πηγαίνει ποτέ κανείς, κι όπου κανείς δεν ξέρει τι συμβαίνει εκεί…
Χάρτες που θα σημειώνουν τα ακριβή περάσματα των UFOs, τις εμφανίσεις και τις διαδρομές τους πάνω από συγκεκριμένες περιοχές. Τις προσγειώσεις τους σε απομονωμένες περιοχές. Τα περιστατικά, στον χώρο και στον χρόνο.
Χάρτες της τερατολογίας, εκεί που υπάρχουν τα τέρατα στην Μυστική Ελλάδα…
Χάρτες που σημειώνουν τις τοποθεσίες όλων των ιδιαίτερων και παράξενων περιστατικών, των Φορτεανών φαινομένων, καθώς και κατοπτρίσεις παράξενων θεωριών…
Χάρτες που θα καταγράφουν τις εμφανίσεις των φαντασμάτων στους τόπους της Μυστικής Ελλάδας. Τα λαβυρινθώδη δίκτυα των φόβων και των ανασφαλειών, των κρουσμάτων ψυχασθένειας και των καλλιτεχνικών εμπνεύσεων, των εφιαλτών και των οραμάτων, καθώς και τα δίκτυα του ύπνου.
Χάρτες των εγκλημάτων, εγκληματολογικές χαρτογραφήσεις. Χάρτες των παλαιών και νέων κοιμητηρίων. Χάρτες των εκκλησιών και των μοναστηριών. Χάρτες των αγιασμάτων. Μία χαρτογράφηση των θαυμάτων.
Λεπτομερείς χάρτες που θα ιχνογραφούν τα εκτεταμένα δίκτυα των υπογείων στοών. Χάρτες με τις εισόδους των πολλών χιλιάδων αγνώστων σπηλαίων στην γεωγραφία, καθώς και χάρτες των αμέτρητων υπόγειων τόπων.
Χάρτες των σημείων και των περιοχών των αμέτρητων απαγορευμένων τόπων της Ελλάδας, μέρη που απαγορεύεται να πας.
Χάρτες που ιχνογραφούν τους παλαιούς τόπους πάνω από τους υπάρχοντες νέους τόπους, καταδεικνύοντας τις τοπογραφικές αλλαγές μέσα στα χρόνια και στους αιώνες.
Χάρτες των τόπων της Ελληνικής λογοτεχνίας. Χάρτες της αρχαίας Ελληνικής μυθολογίας, μα και της σύγχρονης Νεομυθολογίας. Χάρτες των αρχαίων ιερών και μυστηριακών τόπων, μα και χάρτες της σύγχρονης μυστηριολογίας…
.
Τέλος, συνδυαστικά, όλοι αυτοί οι χάρτες θα μπορούσαν να συγκριθούν μεταξύ τους και να εξαχθούν πάρα πολλά ενδιαφέροντα συμπεράσματα, όπως, για παράδειγμα, ότι στο μέρος όπου συμβαίνουν τα περισσότερα δυστυχήματα θεωρείται ότι εμφανίζονται φαντάσματα ή UFOs, και είναι και η περιοχή που υπάρχουν οι περισσότερες περιπτώσεις ψυχοπαθειών, και εκεί η παράδοση λέει αυτό ή εκείνο, και υπάρχουν και οι τάδε ναοί, και στην αρχαιότητα εκεί υπήρχε αυτό, και άλλα πολλά…
Αυτά όλα θα μπορούσαμε να τα ανακαλύψουμε μέσω ενός συνδυασμού μίας στατιστικής μελέτης τους και της χαρτογράφησής τους.
Χάρτες και χαρτογράφοι μιας εναλλακτικής πραγματικότητας.
.
Σημεία εξόδου από τον χάρτη.
Πύλες προς μια άλλη πραγματικότητα.
Υπάρχει μια ορατή και μια αόρατη Ελλάδα.
Μια Ελλάδα που, παρόλο που ζεις μέσα της, δεν την βλέπεις, και αυτή είναι εκείνη η Ελλάδα που κινείται και αλλάζει μέσα στον χρόνο, ενώ το φάντασμα του περασμένου εαυτού της συνεχίζει να υφίσταται ανάμεσα στην τοπογραφία, σε μια δεύτερη παράλληλη άγνωστη πραγματικότητα.
Είναι εκείνη η Ελλάδα που σκιαγραφείται μέσα από τις πιο παράξενες ιστορίες των τόπων και των ανθρώπων. Είναι εκείνη η Ελλάδα των πιο μυστηριωδών παραδόσεων, που μυστικά συνεχίζουν να είναι ζωντανές και ενεργές. Είναι η πνευματική Ελλάδα, η Ελλάδα του Πνεύματος, της πνευματικότητας, των πνευμάτων…
Η Ελλάδα των τεράτων και των παράξενων όντων, των θαυμάτων, των παράξενων περιστατικών και των ιδιαίτερων ανθρώπων. Η υπόγεια Ελλάδα και οι κάτοικοι και οι περιηγητές της. Η Ελλάδα των άγνωστων μνημείων και των ξεχασμένων μνημών. Είναι η Ελλάδα της άγνωστης Ιστορίας και των τοπικών παρασκηνίων της. Η Ελλάδα των Μυστικών.
.
Πόσες άγνωστες Ελλάδες υπάρχουν;
Υπάρχει η μυστική Ελλάδα του χρόνου, η μυστική Ελλάδα των ιδιόμορφων πληροφοριών, η μυστική Ελλάδα των απαγορευμένων περιοχών, η μυστική Ελλάδα των παραδόσεων, των θρύλλων, των παράξενων περιστατικών που συμβαίνουν καθημερινά σε αμέτρητους ανθρώπους οι οποίοι ντρέπονται να τα διηγηθούν σε κάποιους για να μην τους κοροϊδέψουν και τους ειρωνευτούν.
Υπάρχει η μυστική Ελλάδα των αρχαίων ερειπίων και των αρχαίων ευρημάτων, και που πίσω απ’ αυτά υπάρχει η ιστορία μιας άλλης Ελλάδας, την οποία δεν παρακολουθούμε αλλά υπάρχουν τα ίχνη της ζωντανά.
Υπάρχει η Ελληνική Κούφια Γη με τα μεγάλα μυστήρια της, (δες στα έργα μου: Κούφια Γη και Είσοδος στην Κούφια Γη), και μια παράξενη Ελληνική Οντολογία ενός άλλου κόσμου. Προεκτάσεις της γεωγραφίας.
Εκτεταμένοι Αστικοί Θρύλλοι, παράδοξες φήμες, ανιστόρητες εμπειρίες, κρυμμένοι άνθρωποι, μυστηριακά φυσικά τοπία, ανεξήγητα φαινόμενα.
Μα, πάνω από όλα, υπάρχουν ιδιαίτεροι άνθρωποι οι οποίοι στοιχειοθετούν ένα κομμάτι της συνείδησης της Μυστικής Ελλάδας, γιατί υπάρχει και ο συνειδησιακός χάρτης της Ελλάδας που σκιαγραφείται από τις συνειδήσεις των ανθρώπων, από τον εσωτερικό μας κόσμο. The Inner Space! Το συλλογικό ασυνείδητο των Ελλήνων, της Ελλάδας…
Ανακαλύπτω έναν ανείπωτο χάρτη του συλλογικού μας ασυνείδητου. Ανεξερεύνητου, ανεκδιήγητου, αψυχολόγητου.
.
Υπάρχουν ιδιαίτεροι άνθρωποι οι οποίοι εξερευνούν την Μυστική Ελλάδα, τους οποίους έχω εμπνεύσει μέσα στα πολλά χρόνια: ταξιδεύουν και αναζητούν παντού το παράξενο και το μυστήριο, και παρατηρούν τα πάντα με έναν τελείως διαφορετικό τρόπο από τον συνηθισμένο.
Ιδιαίτεροι άνθρωποι που π.χ. καταγράφουν τα πάντα για έναν τόπο, όλα εκείνα που δεν τα ξέρει κανένας γιατί απλούστατα δεν τους ενδιαφέρει και δεν θα τα μάθουν παρά μόνο αν ρωτήσουν αυτούς τους ανθρώπους. Αυτοί οι άνθρωποι ζουν ανάμεσά μας σε μιαν άλλη πραγματικότητα, παράλληλη, κι έχουν γνώσεις που τις κρατάνε για τον εαυτό τους, ή για τους φίλους τους…
Αυτοί οι άνθρωποι π.χ. μπορεί να είναι ακόμη και καλλιτέχνες που πηγαίνουν σε κάποιο συγκεκριμένο τόπο και εμπνέονται.
Ναι, είναι ωραίο παράξενο παράδειγμα αυτό. Λέμε συνήθως ότι ο τάδε καλλιτέχνης εμπνεύστηκε το τάδε έργο σε εκείνη την περιοχή. Όσοι έχουν υπόψη τους «το πνεύμα του τόπου» θα μπορούσαν κάλλιστα να ισχυριστούν ότι ίσως τελικά είναι αυτό το Πνεύμα του Τόπου, (το Genius Locus που έλεγαν οι Ρωμαίοι), το οποίο επικοινώνησε στον συγκεκριμένο καλλιτέχνη το έργο του.
Γράφω στο νέο βιβλίο μου Μυστική Ελλάδα (Παράξενα Μυστήρια & Ανακαλύψεις) για το παράξενο Πνεύμα της Γης…
Δηλαδή υπάρχουν μέρη έμπνευσης που στον κάθε άνθρωπο δίνουν και μια διαφορετική έκφραση-εντολή, σε άλλον να ζωγραφίσει έναν πανέμορφο πίνακα, σε άλλον να γράψει κάποιο ποίημα και σε άλλον κάποια μελωδία, ή μια φωτογραφία. Έτσι υπάρχει και η Μυστική Ελλάδα των εμπνεύσεων, που αμέσως γεννάει ερωτήματα του τύπου: Τί ήταν αυτό που τράβηξε τον συγκεκριμένο καλλιτέχνη σε εκείνο το μέρος, γιατί εκεί κι όχι αλλού; Ή την συγκεκριμένη εκκλησία να χτιστεί εκεί; Ή τον συγκεκριμένο ερευνητή που διερευνεί έμμονα μια περιοχή; Έτσι μπορούμε να εντοπίσουμε ιδιαίτερους τόπους εντοπίζοντας ιδιαίτερους ανθρώπους…
Και, είναι οι ιδιαίτεροι τόποι που φτιάχνουν τους ιδιαίτερους ανθρώπους;
Υπάρχει ένας Χάρτης της Έμπνευσης;
.
Κάποιος μπορεί να ξεκινήσει την εξερεύνηση της Μυστικής Ελλάδας αρχίζοντας από τα τοπωνύμια σ’ έναν χάρτη. Πίσω από όλα τα παράξενα τοπωνύμια υπάρχει κάποια παράξενη ιστορία και οι τόποι της.
Για παράδειγμα, έχω μετρήσει στον χάρτη της Ελλάδας 48 χωριά που λέγονται Νεράιδα. Και έχω επισκεφτεί πολλά από αυτά, μαθαίνοντας γιατί…
Υπάρχουν τόσα πολλά τοπωνύμια στην Ελλάδα με κωδικούς ή συνθηματικούς συμβολισμούς, άλλους εύκολους και άλλους δύσκολους. Για παράδειγμα, να ένας εύκολος, η Ουρανούπολη στη Χαλκιδική, είναι το κατώφλι του Αγίου Όρους, δίπλα της έχει από ξηράς το απαγορευμένο Άβατον, είναι η «τελευταία πόλη πριν τους ουρανούς», συμβολικά, πριν την περιοχή του ιερού όρους που οδηγεί στους ουρανούς, του Άθωνα.
Μεγάλο μέρος της Ιστορίας της Μυστικής Ελλάδας είναι γραμμένη πάνω στους χάρτες με τοπωνύμια! Ψάξτε τα τοπωνύμια, μπορείτε να αρχίσετε από αυτά, θα καταλάβετε πολλά…
Για παράδειγμα στην Τροιζήνα υπάρχει το τοπωνύμιο Διαβολογέφυρο. Αυτό έχει πίσω του μια ολόκληρη ιστορία. Γιατί λέγεται έτσι, τί συμβαίνει εκεί; Και μόνο που θα πάρεις έναν χάρτη, λοιπόν, και θα ψάξεις τα τοπωνύμια, θα δεις επάνω του τίτλους από βιβλία, τίτλους ιστοριών, τίτλους της Μυστικής Ελλάδας. Γιατί λέγεται εκείνο το μέρος Εξωχώρα στην Ζάκυνθο;…
Αλλά αυτό που έχει σημασία, δεν είναι τόσο τα τοπωνύμια των πόλεων και των χωριών, όσο των περιοχών, δηλαδή πώς ονομάζεται μια κοιλάδα, ένας λόφος, ένα ρέμα, ένας δρόμος, ή ένα γεφύρι, κλπ. Εκεί πραγματικά συναντάει κάποιος μια Μυστική Ελλάδα καταγραμμένη. Και, φυσικά, αυτά τα τοπωνύμια είναι πολύ πιο δύσκολο να τα μάθει κανείς…
Επίσης, ενδιαφέρον είναι ότι πολλές φορές τα τοπωνύμια λειτουργούν και σαν επίκληση άλλων τόπων. Τέτοιο παράδειγμα είναι όλες οι περιοχές που έχουν το προσθετικό προσδιορισμό «Νέαο». Μετά την Μικρασιατική Καταστροφή οι πρόσφυγες ονόμασαν τις περιοχές όπου εγκαταστάθηκαν με το όνομα των περιοχών που ζούσαν πριν, όπως Νέα Ιωνία, Νέα Απολλωνία, Νέα Μουδανιά, Νέα Σμύρνη, κλπ. Όπου βλέπεις κάπου ένα τοπωνύμιο με τον χαρακτηρισμό «νέο», αυτός ο τόπος δεν είναι εδώ αλλά αλλού, και οι κάτοικοι κάνουν μια επίκληση εκείνου του τόπου να έρθει εδώ. Κάνουν έναν κατοπτρισμό, μια εξομοίωση ενός άλλου τόπου, ο «τόπος νούμερο δύο», ο παλιός και ο νέος. Οι παλιοί, στον νού τους δεν ζούσαν εδώ, αλλά εκεί…
Το ίδιο συμβαίνει και στον χρόνο, ένα τοπωνύμιο που λεγόταν κάποτε άλφα, σήμερα λέγεται βήτα. Μια ολόκληρη τοπωνυμική σημειολογία, μια ολόκληρη τοπωνυμική κοινωνιολογία και λογοτεχνία βρίσκεται αυτήν τη στιγμή στους χάρτες και χρειάζεται να μεταδοθεί στους ανθρώπους.
.
Μάλιστα, δεν είναι καθόλου ανέφικτο για τον καθένα που θέλει να ερευνήσει την Μυστική Ελλάδα, να ανοίξει έναν χάρτη της περιοχής του και να βρει κάποιο παράξενο τοπωνύμιο, να επισκεφτεί τον τόπο και να ρωτήσει τους ανθρώπους για ποιον λόγο ονομάζεται έτσι. Για παράδειγμα, φανταστείτε ότι κοντά στην περιοχή σας βρίσκεται κάποιος χώρος που π.χ. ονομάζεται Σεληνότοπος, μπορείτε να πάτε έστω για το Σαββατοκύριακο σαν απλή εκδρομή, και, εκεί να γνωρίσετε την ιδιαιτερότητα του χώρου, να ερευνήσετε οι ίδιοι, να έρθετε σε επαφή με τους ανθρώπους και με την ίδια την περιοχή, αντί να πάτε στο κλαμπ ή στην ταβέρνα ή να στηθείτε μπροστά στην τηλεόραση, αντί να ζήσετε ακόμη ένα συνηθισμένο Σαββατοκύριακο μέσα στους ρυθμούς της πόλης, μπορείτε να γίνετε ταξιδευτές της μυστικής Ελλάδας, να διερευνήσετε και να γνωρίσετε την περιοχή που λέγεται Σεληνότοπος, Λυκοφωλιά, Ξωτικοχώρι, Δρακότρυπα, Νυμφόπετρα, Δαιμονονήσοι, κ.ά.. Σας βεβαιώνω ότι αν πάτε εκεί για μια απλή βόλτα με λίγη παρατηρητικότητα και προδιάθεση, με μια μικρή εμπνευσμένη εξερεύνηση θα ανακαλύψετε πολλά, πάρα πολλά, περισσότερα απ’ όσα νομίζετε… Χμ, αυτό, για κάποιον, θα είναι μία ωραία μικρή προσωπική εισαγωγή στην Μυστική Ελλάδα…
Να ταξιδέψουμε, να περιπλανηθούμε, να βγούμε στο ολόδικό μας «ταξίδι για την Ιθάκη», σε μια ολόδική μας περιπέτεια…Γιατί, η περιπέτεια είναι αυτό που μετράει,το ταξίδι, όχι ο προορισμός. Ψάχνουμε δηλαδή να βρούμε μια δικαιολογία για να ταξιδέψουμε. Δεν έχει σημασία τι θα ανακαλύψουμε στο τέλος, σημασία έχει ότι στην διαδρομή θα δούμε πολλά, θα ζήσουμε και θα μάθουμε πολλά πράγματα. Το ταξίδι είναι αυτό που μετράει κι όχι ο προορισμός. Ποιος νοιάζεται για τον προορισμό; Πάμε προς το Άγνωστο. Το Μυστήριο είναι Παντού.
Έτσι, όταν κάποιος βγαίνει εκεί έξω για να ψάξει, πρέπει να θυμάται ότι δεν είναι και τόσο σημαντικό αυτό που αναζητάει, γιατί ψάχνοντας θα βρει εκατοντάδες άλλα πράγματα που μπορεί να είναι πιο σημαντικά! Πρέπει να τα προσέξει, να μην τα προσπεράσει, να μην αδιαφορήσει. Πρέπει να ηρεμήσει, να παρατηρήσει, να αφουγκραστεί, να νιώσει, να ρωτήσει, να περιηγηθεί, να ψάξει.
Το ταξίδι είναι αυτό που μετράει, και, το πιο σημαντικό απ’ όλα είναι ότι, τελικά, δεν πρέπει να είμαστε αυτοί που έκαναν την μεγάλη ανακάλυψη, αλλά αυτοί που έκαναν την μεγάλη εξερεύνηση!
Να είμαστε αυτοί που αποκόμισαν περισσότερα από το ταξίδι. Γιατί πρέπει να θυμάστε ότι κάποιος μπορεί να καταφέρει αμέσως και γρήγορα τον στόχο του, αλλά δεν θα είναι τόσο κερδισμένος όσο εκείνος που δεν τον κατάφερε τον στόχο του, εκείνος που απέτυχε, επειδή, στην διαδρομή, ο τελευταίος, παραστράτησε, γνώρισε και απέκτησε πολλούς φίλους, εντόπισε μυστήρια, έκανε απροσδόκητες ανακαλύψεις, έζησε πολλές εμπειρίες, κατάλαβε πολλά πράγματα, απέκτησε πολλές γνώσεις για τον εαυτό του και τον κόσμο.
Έτσι, λοιπόν, Συνταξιδιώτες μου, μην απογοητεύεστε και μην απελπίζεστε από την μέτρια αστική καθημερινότητα που ζούμε, απλώς βγείτε απ’ αυτήν, και, αν δεν πετύχετε τον στόχο σας, θα έχετε κερδίσει το γεγονός ότι βγήκατε από την καθημερινότητά σας.
Στην μεγάλη περιπέτεια έξω από τον συνηθισμένο σου κόσμο, κανένας δεν βγαίνει χαμένος, και όλα τα μυστήρια είναι εκεί έξω και σε περιμένουν.
.
Ο κόσμος δεν είναι μέτριος, εμείς είμαστε μέτριοι. Διαχωρίστε την θέση σας από τους μέτριους. Η συμβουλή μου είναι αυτή: Ταξιδέψτε προς το Άγνωστο, έτσι κι αλλιώς όλοι προς τα εκεί ταξιδεύουμε. Δεν έχετε να χάσετε τίποτε, αντιθέτως, έχετε να ανακαλύψετε τα πάντα…
.
Εύχομαι ότι με την έκδοση του νέου μου βιβλίου (2025) Μυστική Ελλάδα (Παράξενα Μυστήρια & Ανακαλύψεις), έδωσα όλες τις πληροφορίες και τις εμπνεύσεις και τις ιστορίες και τις περιπέτειες και τα μυστικά, μέσα από τα καλύτερα κείμενά μου για την Μυστική Ελλάδα, και κατέθεσα, για τον κάθε ενδιαφερόμενο και για τον κάθε ιδιαίτερο άνθρωπο εκεί έξω, τους χάρτες ενός αόρατου κόσμου…
Παντελής Β. Γιαννουλάκης ©







